Η ευκαιρία της ΝΔ με το ΕΣΡ

Η χθεσινή απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) να κηρύξει τον Νόμο 4339/2015 αντισυνταγματικό (λόγω του Άρθρου 2Α, που προσκρούει στο Άρθρο 15 του Συντάγματος), ουσιαστικά ακυρώνοντας τον διαγωνισμό της «καλής» διαπλοκής για τις τηλεοπτικές άδειες, αποτελεί ασφαλώς ισχυρό πολιτικό πλήγμα για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και προσωπικά για το δίδυμο Αλέξη Τσίπρα – Νίκου Παππά. Δημιουργεί, όμως, παρενέργειες σε όλο το πολιτικό φάσμα, αρχής γενομένης από την Αξιωματική Αντιπολίτευση.

Από ό,τι φαίνεται, η Νέα Δημοκρατία επιλέγει να κρατήσει σκληρή στάση, αξιώνοντας την συνολική κατάργηση του Νόμου 4339/2015, προτού συναινέσει στον ορισμό νέου Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ). Επί της αρχής έχει δίκιο, αλλά στην πράξη δεν πρόκειται να ευοδωθούν οι επιδιώξεις της, διότι καμμία κυβέρνηση, κανενός κόμματος, δεν μπορεί να παραδεχτεί τόσο ανοιχτά την ήττα της που να καταργήσει πλήρως έναν νόμο, στον οποίο τόσα πολλά έχει επενδύσει. Οι – κινούμενες στα όρια της θεσμικής εκτροπής – δηλώσεις σειράς κορυφαίων κυβερνητικών στελεχών περί της δικαστικής απόφασης, επιβεβαιώνουν την πρόβλεψη αυτή και δείχνουν ότι η αντιπαράθεση περί της αδειοδότησης θα συνεχιστεί με το ίδιο οξείς τόνους. Αλλά συμφέρει αυτό την ΝΔ;

Με δεδομένο ότι έχουν ήδη γελοιοποιηθεί τα βασικά επιχειρήματα της κυβέρνησης περί της διαδικασίας που έχει ακολουθήσει έως τώρα (δηλαδή, ότι δήθεν χωράνε μόνο 4 κανάλια για λόγους τεχνολογίας ή οικονομικής βιωσιμότητας), η Νέα Δημοκρατία έχει κάθε λόγο να επιδιώξει την άμεση επαναλειτουργία του ΕΣΡ και την ταχύτατη προκήρυξη νέου διαγωνισμού για τις τηλεοπτικές άδειες, με μόνο όρο το να μην υπάρχει αποκλεισμός κανενός σοβαρού υποψηφίου – είτε έμμεσα, με απαιτήσεις για «πιστοποιητικά» πάσης φύσεως, ή άμεσα, με τον ορισμό υπέρογκου τιμήματος ή μικρού αριθμού αδειών. Αντιθέτως, εάν επιμείνει στις (εύλογες αλλά ατελέσφορες) απαιτήσεις που έχει ήδη θέσει, κινδυνεύει αδικαιολόγητα να χρεωθεί την επ’ αόριστον παράταση της εκκρεμμότητας, για την οποία και η ίδια έχει παραδεχτεί ότι ευθύνεται και την οποία αποδοκιμάζει η πλειοψηφία των πολιτών.

Εάν, με πρωταγωνιστικό ρόλο και ανώδυνες υποχωρήσεις της ΝΔ, συσταθεί ΕΣΡ και προκηρυχθεί διαγωνισμός για τις πανελλαδικές άδειες, με την ίδια διάρκεια που προέβλεπε ο Νόμος 4339/2015 (10 χρόνια), αλλά πολύ περισσότερα κανάλια (π.χ. 16, όπως έχει πει το Media Lab του MIT ότι χωράνε), η πώληση τελικά 9-10 (αν όχι περισσότερων) τέτοιων αδειών, με συνολικό τίμημα τουλάχιστον στο 50% των 258 εκ. Ευρώ που (απρόσμενα) είχε επιτευχθεί τον Σεπτέμβριο, μπορεί να αποβεί εις όφελος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, το τίμημα να ξεπεράσει τα 200 εκ. Ευρώ, αν όχι και τα 250 εκ. Ευρώ, γελοιοποιώντας πλήρως τις αστειότητες περί… κοινωνικών πόρων που δήθεν πέτυχε η κυβέρνηση (η οποία, κατά δική της ομολογία, αρχικά δεν περίμενε ούτε 50 εκ. Ευρώ έσοδα από τον ακυρωθέντα διαγωνισμό).

Οι πρακτικές λεπτομέρειες του τι πρέπει να γίνει με τις τηλεοπτικές άδειες σε διαδικαστικό και οικονομικό επίπεδο, είναι δευτερεύουσες. Για παράδειγμα, ας προκηρυχθούν 16 άδειες (και πάντως περισσότερες των 9 σημερινών, ώστε να έχουν την ευκαιρία συμμετοχής νέοι «παίκτες») προς 20 εκ. Ευρώ έκαστη (μέγιστο σύνολο 320 εκ. Ευρώ), με προκαταβολή τα 11 εκ. Ευρώ εντός 3 μηνών του πρώτου χρόνου (π.χ. 2017) και 1 εκ. Ευρώ καταβλητέο στις αρχές κάθε επόμενου χρόνου (π.χ. 2018-2026) από τους 9 που απομένουν ως τη δεκαετία. Ή ας βρεθεί κάποια άλλη προσέγγιση, που να διασφαλίζει υψηλά έσοδα και θέσεις εργασίας σε βάθος χρόνου. Δεν βοηθάει, όμως, η κοκκορομαχία κυβέρνησης – αντιπολίτευσης, όσο και αν το δίκιο είναι εμφανώς με την πλευρά της δεύτερης.

Σε αδρές γραμμές, η απόφαση του ΕΣΡ για τον Νόμο 4339/2015 αποτελεί χρυσή ευκαιρία για τη ΝΔ ώστε, επιδεικνύοντας υπεύθυνη και παραγωγική στάση, να πρωταγωνιστήσει στην εξυγίανση του τηλεοπτικού τοπίου. Για να το επιτύχει όμως αυτό, θα πρέπει μεταξύ άλλων να:

  • Συνεχίσει την αυτοκριτική που έχει διατυπώσει ήδη ο Κ. Μητσοτάκης περί των ευθυνών διαιώνισης του προηγούμενου καθεστώτος με τις προσωρινές άδειες
  • Παραθέσει τα ακριβή οικονομικά στοιχεία για τα έσοδα του κράτους από τα τέλη χρήσης συχνοτήτων (π.χ. από το 2% επί του τζίρου των καναλιών)
  • Προτείνει εύλογο οικονομικό τίμημα για τις νέες άδειες (π.χ. 15-20 εκ. Ευρώ εκάστη) και εύλογο αριθμό αδειών (τουλάχιστον 10)
  • Αναλάβει πρωτοβουλίες προς κάθε κατεύθυνση (συμπολίτευση, αντιπολίτευση, Κοινοβούλιο, τηλεοπτικοί σταθμοί, ΕΣΡ) για να επιλυθεί το πρόβλημα που έχει δημιουργήσει η κυβέρνηση, όσο το δυνατόν γρηγορότερα
  • Επιμείνει σε συναινετικές διαδικασίες, αποφεύγοντας την έπαρση που μπορεί να προκαλέσει η καθαρή ήττα της κυβέρνησης στο ζήτημα

Αυτή είναι η ενδεικνυόμενη στρατηγική για την Αξιωματική Αντιπολίτευση – για λόγους τόσο εθνικού συμφέροντος, όσο και δικής της πολιτικής ωφελείας. Αλλιώς, το veto που τώρα προτάσσει η ΝΔ για το ΕΣΡ μπορεί μεν να αποτελέσει το «κρύο πιάτο» της εκδίκησης για το veto ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ στην εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας τον Δεκέμβριο του 2014, αλλά η γεύση που θα μείνει στα χείλη της δεν αποκλείεται να είναι πικρή – σε όρους πολιτικού απολογισμού, για ένα ζήτημα (κανάλια και διαπλοκή) που τόσο αρνητική προδιάθεση δημιουργεί στην ελληνική κοινή γνώμη.