Ανάγκη για συναίνεση στην υγεία

Ένα από τα πρώτα θύματα της οικονομικής κρίσης που μαστίζει την Ελλάδα από το 2008 υπήρξαν, ως γνωστόν, οι πάσης φύσεως δαπάνες κοινωνικών υπηρεσιών του κράτους. Σταδιακά και όλο περισσότερο, οι διαθέσιμοι πόροι για την υγεία και την προστασία των πιο αδύναμων κοινωνικών ομάδων συρρικνώθηκαν με αποτέλεσμα, ύστερα και από τις μεγάλες περικοπές που έλαβαν χώρα επί κυβερνήσεως Αντώνη Σαμαρά, το πρόβλημα της υποχρηματοδότησης να γίνει ορατό, για να καταντήσει προκλητικό επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Από τον Ιανουάριο του 2015, όχι μόνο αποδεκατίστηκαν οι (ήδη ανεπαρκείς) πιστώσεις για την υγεία, αλλά ως και τα αποθεματικά των νοσοκομείων καταληστεύτηκαν, για να γίνουν δόσεις των δανειστών, κατά την διάρκεια της «υπερήφανης» (μάλλον διαβόητης) διαπραγμάτευσης.

Φυσικά, δεν μπορεί να αναμένει κανείς από ένα κράτος σε κατάσταση χρεωκοπίας – όπως η Ελλάδα από το 2010 – να πρωταγωνιστεί σε κοινωνική ευαισθησία. Οι αλήστου μνήμης εποχές της κοινωνικής πολιτικής με δανεικά (ειδικά την δεκαετία του 1980) τελείωσαν και πλέον αναγκαστικά το κράτος πληρώνει από τα έσοδά του και όχι από ξένα κεφάλαια, επομένως οι περικοπές και οι δυσχέρειες ήσαν αναμενόμενες. Ήσαν όμως και απαραίτητες, ως έναν βαθμό, για να περιοριστεί το αίσχος της κατασπατάλησης δημοσίου χρήματος, το οποίο γιγαντώθηκε στον τομέα της υγείας κατά τη δεκαετία του 2000, με τεράστιες ευθύνες των αντίστοιχων κυβερνήσεων.

Όμως, όσο και να μην το επιτρέπουν τα δημοσιονομικά μεγέθη, ο πολίτης μιας (μη τριτοκοσμικής) χώρας, αναμένει στοιχειώδες επίπεδο παροχής κοινωνικών υπηρεσιών. Και αν τα επιδόματα δεν γίνεται να διατηρηθούν σε παλαιότερα επίπεδα, τουλάχιστον στην έσχατη ανάγκη, δηλαδή στην προσφυγή στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ), ο καθένας έχει ευλόγως την απαίτηση να αντιμετωπίζεται με αξιοπρέπεια και αποτελεσματικότητα. Σε καμμία περίπτωση, πάντως, δεν μπορεί να καλούνται ο ασθενής και οι οικείοι του να αγοράζουν εξ ιδίων πόρων (!) τα απαραίτητα υλικά, ούτε επιτρέπεται τα νοσοκομεία να μην διαθέτουν καν χρήματα για αναλώσιμα, ρουχισμό και τρόφιμα, ούτε επιτρέπεται να μένουν εκτός λειτουργίας εκατοντάδες (!) κλίνες στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας – για γραφειοκρατικούς, χρηματοδοτικούς, ή οποιουσδήποτε άλλους λόγους.

Σε πολιτικό επίπεδο, η ανταλλαγή κλατηγοριών ένθεν κακείθεν είναι ευρέως γνωστή στην κοινή γνώμη. Πράγματι, η σημερινή κυβέρνηση έχει βαρύτατες ευθύνες και δείχνει να αποτελειώνει το ήδη παραπαίον Εθνικό Σύστημα Υγείας – είτε λόγω υποχρηματοδότησης, είτε εξ αιτίας της παροιμιώδους διαχειριστικής ανεπάρκειάς της. Αλλά εν τω μεταξύ υποφέρουν συνάνθρωποί μας, οι οποίοι, ανεξαρτήτως των πολιτικών τους προτιμήσεων, δικαιούνται πολύ περισσότερα από όσα έχει καταντήσει να προσφέρει το ΕΣΥ. Η κατάσταση είναι κάτι παραπάνω από επείγουσα και πλέον απαιτείται δράση ευρύτερων δυνάμεων για την αναστροφή της.

Πέραν της κυβέρνησης, η αντιπολίτευση – και η Αξιωματική – υποχρεούται στην ανάληψη ευθύνης και πρωτοβουλιών για την διάσωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Ας παραμερίσει η Νέα Δημοκρατία (και τα άλλα κόμματα) την δίκαιη ή άδικη (ουδεμία σημασία έχει) αντίδραση στα όσα (δεν) πράττουν ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ. Ας ξεχάσει το ότι οι δύο αυτοί εταίροι κάνουν πολύ χειρότερα από όσα δήθεν τους ενοχλούσαν προ του 2015. Ας αναστείλει, έστω, η ΝΔ, για όσον καιρό χρειάζεται, την επίθεση στην κυβερνητική ανικανότητα. Προσώρας, ειδικά στον ευαίσθητο τομέα της υγείας, υπάρχουν άλλες, κατεπείγουσες προτεραιότητες και επιβάλεται άμεσα η ανάληψη δράσης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπορεί προσωπικά να ξεκινήσει μια μονομερή πρωτοβουλία συναίνεσης, ένα πολιτικό moratorium, αποκλειστικά για την υγεία. Να επιδιώξει συνάντηση – μακριά από τις κάμερες – με τον Αλέξη Τσίπρα και τους άλλους πολιτικούς αρχηγούς, να ζητήσει από τους βουλευτές του να σταματήσουν την δημόσια κριτική και να απευθυνθεί στους συλλόγους επαγγελματιών της υγείας, αναζητώντας λύσεις. Θα είναι πολύ δύσκολο στην αρχή, με την κακοπιστία που εμφυλοχωρεί στις τάξεις των πολιτικών, αλλα αν υπάρξει ειλικρινής διάθεση, όλα μπορούν να γίνουν.

Σε περίπτωση που επιτευχθεί η (πάση θυσία επιβαλόμενη) συναίνεση σε κορυφαίο επίπεδο, επόμενο στάδιο είναι η εξεύρεση των απαραίτητων πόρων για την εύρρυθμη λειτουργία του ΕΣΥ. Δεν πρόκειται για μικροποσά – μάλλον για δισεκατομμύρια – αλλά εν ανάγκη ας ζητήσουμε επιπλέον δανεικά από τους «θεσμούς» (sic). Σε ένα τέτοιο αίτημα, καθαρά ανθρωπιστικού χαρακτήρα, μπορεί και να συναντήσουμε ευήκοα ώτα. Πάντως πρέπει να προσπαθήσουμε, αντί να μεμψιμοιρούμε βλέποντας την δημόσια περίθαλψη να καταρρέει.

Παρόμοια συναίνεση θα έπρεπε να επιδιώκεται μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων σε όλα τα μεγάλα προβλήματα της Ελλάδας. Με τη νοοτροπία που έχουμε ως λαός, συνιστά ουτοπία οποιαδήποτε τέτοια προσδοκία, αλλά τουλάχιστον ας θυμηθούμε την παραδοσιακή μας ικανότητα να εγειρόμαστε στα δύσκολα, συχνά υπερβαίνοντας εαυτούς και προσδοκίες. Αφού, δε, η κυβέρνηση φαίνεται ανήμπορη ή απρόθυμη να το κάνει, ως πολίτες αναμένουμε (και απαιτούμε) την ειλικρινή προσπάθεια της αντιπολίτευσης. Αυτή είναι μια καλή πρόκληση, ειδικά για την Νέα Δημοκρατία, η οποία καλείται να αρθεί στο ύψος των (πολύ δύσκολων) περιστάσεων…