Πλεονασμοί και πλεονάσματα

Το πρωτογενές πλεόνασμα είναι ένας οικονομικός όρος που, όπως πολλοί άλλοι, μπορεί να ερμηνευθεί με διάφορους τρόπους. Κυριολεκτικά, υποδηλώνει την ύπαρξη περισσεύματος στα έσοδα ενός κράτους, αφαιρουμένων των εξόδων του, πλην των τόκων που καταβάλλει για την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους που έχει συσσωρρεύσει. Στην Ελλάδα των Μνημονίων, όμως, ο όρος διαστρεβλώνεται κατά το δοκούν για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας, ειδικά από την σημερινή κυβέρνηση και τους υποστηρικτές της.

Από το 2013, όταν άρχισε να διαφαίνεται η πιθανότητα σταθεροποίησης της ελληνικής οικονομίας και επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος (έστω και με αυξημένες οφειλές του δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα), η τότε αντιπολίτευση προσπάθησε επιμόνως – και στο τέλος κατόρθωσε – να συσχετίσει τον όρο αποκλειστικά με μέτρα λιτότητας, παραβλέποντας το προφανές, ότι δηλαδή πλεόνασμα επιτυγχάνεται όχι μόνο από φόρους, αλλά και από την ανάπτυξη μιας χώρας, λόγω αύξησης του Ακαθαρίστου Εγχωρίου Προϊόντος (ΑΕΠ) της.

Κάπως έτσι ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ΑΝΕΛ έφτασαν να υπερηφανεύονται την μείωση των στόχων των πρωτογενών πλεονασμάτων από το 2016 και μετά, υπονοώντας ότι, όσο μικρότερο είναι το πλεόνασμα που μας επιβάλουν τα Μνημόνια, τόσο λιγότερα θα είναι και τα μέτρα λιτότητας που αναγκάζεται (μετά πόνου, βεβαίως-βεβαίως) να ψηφίσει η κυβέρνηση. Με αυτό το σκεπτικό, οι εκπρόσωποί της περιφέρονται στα κανάλια, διαφημίζοντας την… διάσωση 20 δις (!) Ευρώ, βάσει του εξής εξωφρενικού υπολογισμού: τα πλεονάσματα που προβλέπονταν για την κυβέρνηση Σαμαρά την τετραετία 2015-2018 ήσαν 16,2% του ΑΕΠ ή 29,2 δις Ευρώ, ενώ τα αντίστοιχα μεγέθη, την ίδια περίοδο, με τον Αλέξη Τσίπρα, εκτιμώνται σε 5,5% του ΑΕΠ, ή 9,9 δις Ευρώ. Επομένως, πανηγυρίζει η κυβέρνηση, «γλιτώνουμε» 29,2 δις – 9,9 δις = 19,3 δις μέτρων, δηλαδή (με λίγη δημιουργική λογιστική) περίπου 20 δις φόρους, περικοπές και επιβαρύνσεις.

Φυσικά, δεν λένε τίποτα για τις στατιστικές τής ΕΕ, οι οποίες στο τέλος του 2016 για την μεν κυβέρνηση Σαμαρά προέβλεπαν ΑΕΠ περίπου 196 δις Ευρώ, ενώ για την κυβέρνηση Τσίπρα προβλέπουν 175 δις Ευρώ, δηλαδή απώλεια γύρω στα 21 δις ως τον Δεκέμβριο αυτού του έτους, ενώ ο λογαριασμός είναι πιθανόν να ανέβει ακόμα περισσότερο το 2017 – αν εν τω μεταξύ δεν συμβεί κάτι χειρότερο, όπως το Grexit. Με άλλα λόγια, για να φτάσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στα… 20 δις μέτρων από τα οποία δήθεν… προστάτεψε τον ελληνικό λαό, παραβλέπει σκοπίμως τα έσοδα από την προβλεπόμενη ανάπτυξη του ΑΕΠ, την οποία ανέμεναν βασίμως οι διεθνείς οργανισμοί για την κυβέρνηση Σαμαρά, καθ’ όλο το διάστημα 2015-2018.

Αν η ανάπτυξη αυτή γινόταν όντως πράξη, ούτε καν τα μέτρα του διαβόητου e-mail Χαρδούβελη (ύψους μικρότερου από 1 δις και σίγουρα κάτω των 2 δις, ακόμα και στο μη ευνοϊκό σενάριο) θα απαιτείτο να υποστούν οι πολίτες. Συνυπολογιζομένων και άλλων ευνοϊκών παραγόντων, όπως της δραματικής πτώσης της τιμής του πετρελαίου διεθνώς μετά το 2013 και της ποσοτικής χαλάρωσης που εξελίσσεται από πέρυσι στην Ευρωζώνη, τα πλεονάσματα Σαμαρά θα μπορούσαν να ξεπεράσουν κατά πολύ τα υποτιθέμενα 29,2 δις Ευρώ και ταυτόχρονα η οικονομία να βελτιώνεται ταχέως, ο δε λαός να ζει πολύ καλύτερα. Έτσι συμβαίνει τουλάχιστον όποτε καταγράφονται πραγματικά τέτοιες θετικές επιδόσεις, διότι με στάση πληρωμών και καταλήστευση των αποθεματικών των δημοσίων οργανισμών, μπορεί ακόμα και η σημερινή κυβέρνηση να εμφανίζει «πλεονάσματα» – τα οποία βέβαια τώρα επαινεί, ενώ επί Σαμαρά βδελυσσόταν ακόμα και την αναφορά τού όρου.

Υπό κανονικές συνθήκες, οι υπολογισμοί του τύπου «τρεις το λάδι, τρεις το ξύδι, έξι το λαδόξιδο», στους οποίους επιδίδεται συστηματικά η σημερινή κυβέρνηση από την εποχή που βρισκόταν στην αντιπολίτευση, θα έπρεπε να είναι καταγέλαστοι, άμα τη διατυπώσει τους. Με άλλα λόγια, θα έπρεπε να είναι πλεονασμός κάθε εξήγηση του προφανούς, ότι δηλαδή το πρωτογενές πλεόνασμα δεν συνιστά αναγκαστικά αποτέλεσμα υπερφορολόγησης. Δεν είναι, όμως! Αντιθέτως, οι μπακαλίστικοι υπολογισμοί για τα σχεδόν… 20 δις μέτρα που δήθεν γλίτωσε ο ελληνικός λαός από την… υπερήφανη διαπραγμάτευση του Αλέξη Τσίπρα συνεχίζουν να εκτοξεύονται προς πάσα κατεύθυνση από τους νυν κυβερνώντες, οι οποίοι εκμεταλλεύονται τόσο την σύγχυση που οι ίδιοι έχουν δημιουργήσει στην κοινή γνώμη, όσο και το παροιμιώδες έλλειμμα πολιτικής επικοινωνίας της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης…