Μεταρρυθμίζοντας την Νέα Δημοκρατία

Οι εσωκομματικές διεργασίες της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη σπό την τελευταία εκλογική ήττα του κόμματος, στις 20 Σεπτεμβρίου 2015, κορυφώνονται κατά το τριήμερο που ξεκινάει σήμερα, με το 10ο Τακτικό Συνέδριο, στο εκθεσιακό κέντρο Metropolitan Expo, στο Αεροδρόμιο.

Εν όψει του Συνεδρίου αυτού, η ΝΔ έχει για πρώτη φορά εισέλθει σε δημόσιο διάλογο για τη διαμόρφωση του νέου κυβερνητικού προγράμματος και του αναθεωρημένου καταστατικού της, ενώ ολοκλήρωσε ήδη, τον Φεβρουάριο, ανοιχτή διαδικασία συλλογής βιογραφικών εμπειρογνωμώνων. Συνιστούν δειλά και πρωτόγνωρα για την νυν Αξιωματική Αντιπολίτευση βήματα όλες αυτές οι πρωτοβουλίες, αλλά οπωσδήποτε είναι θετικές. Όπως θετικές θα είναι και πολλές από τις προτάσεις όσων θελήσουν να λάβουν μέρος στον διάλογο, ή απλώς να καταθέσουν τις απόψεις τους μέσω της κομματικής ιστοσελίδας.

Στον αντίποδα, κάποιες από τις αλλαγές που έχει ήδη ανακοινώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης ίσως αποδειχθούν προβληματικές, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την καθιέρωση 5ετούς θητείας για τον Πρόεδρο. Δεδομένης της ατομιστικής νοοτροπίας του Έλληνα και της παραδοσιακής τάσης για πολυαρχία στη ΝΔ, η θέσπιση θητείας οποιασδήποτε διάρκειας διακινδυνεύει να ξεκινήσει μια εποχή Προέδρων «μιας χρήσης», τους οποίους θα υποβλέπουν εξ αρχής οι εσωκομματικοί τους αντίπαλοι. Ούτε κάτι νέο προσφέρει η προεδρική θητεία όπως μεθοδεύεται, αφού όλοι οι προηγούμενοι αρχηγοί της ΝΔ (εξαιρουμένου μόνο του ιδρυτή Κωνσταντίνου Καραμανλή, που δεν το χρειάστηκε) αποχώρησαν αμέσως μετά από κάθε μεγάλη ήττα. Περισσότερο λοιπόν με κίνηση εντυπωσιασμού μοιάζει το όλο εγχείρημα, παρά με αναγκαία κομματική μεταρρύθμιση.

Υπάρχουν όμως και ζητήματα που πρέπει να εξεταστούν, τα οποία δεν φαίνεται να θέλει ακόμα να αγγίξει η νέα ηγεσία. Τέτοια ζητήματα μπορούν να εντοπιστούν στις ακόλουθες προτάσεις για την αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό της Νέας Δημοκρατίας:

  1. Καθιέρωση ασυμβίβαστου συμμετοχής σε εκλογές για συγγενείς βουλευτών, για εύλογο χρονικό διάστημα (τουλάχιστον 5 χρόνια) μετά τη λήξη της θητείας τους.
  2. Ορθολογική μείωση των τοπικών (δημοτικών) οργανώσεων, εν είδει κομματικού «Καλλικράτη» και λειτουργική ενίσχυση των εναπομεινάντων.
  3. Επιβολή ηλικιακών ορίων στη στελέχωση του κόμματος, με ποσόστωση στον αριθμό στελεχών ηλικίας κάτω των 40 ετών και ανώτατο όριο ηλικίας για ανάληψη αξιώματος (συμπεριλαμβανομένων των εκλογικών υποψηφιοτήτων) ίσο με το ισχύον όριο συνταξιοδότησης (π.χ 67 έτη).
  4. Μείωση του ορίου ηλικίας της ΟΝΝΕΔ στα 30 ή τα 29 χρόνια.
  5. Πλήρης ψηφιοποίηση της διαδικασίας επικοινωνίας με τους πολίτες και τα μέλη, με ηλεκτρονική εγγραφή και υποδομή ηλεκτρονικών ψηφοφοριών μεγάλης κλίμακας, για την διεξαγωγή δημοψηφισμάτων σε καίρια ζητήματα πολιτικής, αλλά και την εκλογή του Προέδρου του κόμματος.
  6. Ίδρυση ειδικής γραμματείας ή διεύθυνσης, αρμόδιας για την συνεχή αλληλεπίδραση με τα μέλη του κόμματος.
  7. Λειτουργική αναδιοργάνωση του διοικητικού μηχανισμού επί τη βάσει σαφούς οργανογράμματος και σύγχρονων μεθόδων εταιρικής διακυβέρνησης.
  8. Χρήση σύγχρονων εργαλείων χρηματοδότησης (π.χ. SMS) και τεχνικών crowdfunding, εν είδει διαρκούς οικονομικής εκστρατείας, συνδεδεμένης με τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες ή δράσεις του κόμματος.
  9. Θεσμοθέτηση διαρκούς ανοιχτής διαδικασίας συλλογής βιογραφικών, για στελέχη και τεχνικούς συμβούλους, σύμφωνα με τις τρέχουσες ανάγκες (π.χ. με Μητρώο Εμπειρογνωμώνων).
  10. Σύσταση Επιτροπής Δεοντολογίας/Διαφάνειας/Πόθεν Έσχες για τις ανώτερες βαθμίδες ιεραρχίας και συνάρτηση της στελέχωσής τους από την θετική γνωμάτευση της επιτροπής αυτής.

Πολλές άλλες πρωτοβουλίες θα μπορούσε να αναλάβει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κόμμα, ειδικά στον τομέα των σχέσεων με την κοινωνία – από απλές ενημερωτικές δράσεις, μέχρι και φιλανθρωπικής φύσεως έργο. Στον τομέα αυτό, άλλωστε, βρίσκεται και η πεμπτουσία της πολιτικής, η οποία (θα έπρεπε να) αντιμετωπίζεται όχι ως μέσο ανέλιξης σε μια προσοδοφόρα εξουσία, αλλά πρωτίστως ως κοινωνική υπηρεσία (community service).

Είναι γεγονός ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, προς τιμήν του, επιχειρεί κάποια πρώτα βήματα προς ορισμένες από τις ανωτέρω κατευθύνσεις. Μπορεί επίσης να δρομολογήσει ακόμα περισσότερα στο εγγύς μέλλον. Σε κάθε περίπτωση, θα είναι ευχής έργον εάν κάποτε υπερκαλύψει τις προαναφερθείσες μεταρρυθμίσεις για την Νέα Δημοκρατία, ανταποκρινόμενος στις απαιτήσεις των καιρών, αλλά και των ίδιων των ψηφοφόρων του…