ΕΥΠ και εξωτερική πολιτική

Η παρατεινόμενη σύγχυση σχετικά με την προέλευση και το περιεχόμενο της υποκλαπείσας συνομιλίας στελεχών του ΔΝΤ περί της ελληνικής οικονομίας, μολονότι αναμενόμενη, είναι τουλάχιστον απογητευτική: στην πατρίδα μας δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε καν επί ενός δημοσίου κειμένου 1-2 σελίδων και ο καθένας λέει ή πιστεύει άλλα αντί άλλων.

Ανεξάρτητα, όμως, από το μπέρδεμα και από τα επικοινωνιακά παιχνίδια που εμφανώς στήνονται γύρω από τη συγκεκριμένη υποκλοπή, μεγάλη σημασία έχει η πιθανή εμπλοκή τής Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) σε αυτό το κορυφαίο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής – εάν βέβαια υπήρξε ποτέ τέτοια εμπλοκή.

Ας μην ξεχνάμε ότι όλα τα σοβαρά κράτη χρησιμοποιούν τις μυστικές τους υπηρεσίες για να προστατεύσουν ή να προωθήσουν τα συμφέροντά τους – όχι μόνο σε ζητήματα κατασκοπείας, ασφάλειας ή άμυνας, αλλά και στο μέτωπο της πολιτικής ή της οικονομίας, όταν το διακύβευμα είναι αρκούντως σημαντικό. Δεν το παραδέχονται επισήμως, αλλά πού και πού αποκαλύπτεται (ή «καρφώνεται») κάποια διαδικασία παρακολούθησης (π.χ. μια υποκλοπή τηλεφώνων) και οι εμπλεκόμενοι υποκρίνονται ότι πέφτουν από τα σύννεφα, για να συνεχίσουν αμέσως μετά το… ευγενές αυτό σπορ, στο οποίο οι θύτες του σήμερα είναι θύματα του αύριο – και τούμπαλιν. Οι ΗΠΑ παρακολουθούν την ΕΕ, η Ρωσία τις ΗΠΑ, η Κίνα τις ΗΠΑ ή τη Ρωσία ή την Ινδία – και πάει λέγοντας…

Υπάρχουν φυσικά και τα αντίμετρα στις υποκλοπές επικοινωνιών πάσης φύσεως (π.χ. φωνητικές, ηλεκτρονικές), με κυριότερο την κρυπτογράφηση, όπου η μυστικοπάθεια των εμπλεκομένων μερών είναι ακόμα μεγαλύτερη. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της κρυπτογραφικής Συσκευής Αίνιγμα (Enigma Machine) των Γερμανών στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που ήταν εντυπωσιακά προηγμένη για την εποχή της.

Αυτή λοιπόν την κρυπτογράφηση κατόρθωσαν να τη «σπάσουν» οι Σύμμαχοι, κατόπιν επίπονης δουλειάς που διεξαγόταν από το 1938 σε μια επισήμως ανύπαρκτη τοποθεσία, το Bletchley Park, λίγο έξω από το Λονδίνο. Η επιτυχία ήταν τόσο μεγάλη, που θεωρείται ότι συντόμευσε τον πόλεμο κατά 1-2 χρόνια, πιθανώς αλλάζοντας και την έκβασή του. Όμως, οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί διατήρησαν κρυφό το επίτευγμά τους για τουλάχιστον δύο δεκαετίες μετά τη λήξη του πολέμου, για τον απλούστατο λόγο ότι, όλο εκείνο το διάστημα, η Συσκευή Αίνιγμα συνέχιζε να χρησιμοποιείται στη διασφάλιση των επικοινωνιών κρατών και εταιρειών, προς μεγάλη ευχαρίστηση βέβαια όσων είχαν ήδη αποκρυπτογραφήσει τα μυστικά της.

Είναι, λοιπόν, κοινός τόπος η χρήση των μυστικών υπηρεσιών σε κάθε περίπτωση υπεράσπισης των στρατηγικών συμφερόντων των κρατών – όχι μόνο απέναντι σε αντιπάλους, αλλά ενίοτε και εναντίον συμμάχων ή φίλων.

Αν η διαρροή της υποκλαπείσας συνομιλίας των στελεχών του ΔΝΤ έγινε από την ΕΥΠ (ή από κάποια συναφή ελληνική υπηρεσία), το πιθανότερο είναι πως αποτελεί τμήμα εξελισσόμενης παρακολούθησης, η οποία δεν είναι δα και δύσκολο εγχείρημα: αυτό που κυρίως χρειάζεται είναι μερικοί «κοριοί» στο Hilton. Μπορεί να ξεκίνησε πρόσφατα, ή τα άλλα «ευρήματα» από την παρακολούθηση αυτή να μην είναι τόσο ενδιαφέροντα – η διαρροή, πάντως, φαίνεται στοχευμένη. Ούτε θα πρέπει να αποτελέσει έκπληξη αν κάποτε αποκαλυφθεί ότι για όλη αυτή τη δραστηριότητα είναι ενήμερη η κυβέρνηση (ίσως και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός) – αν δεν την έχουν διατάξει κιόλας.

Φυσικά, η ΕΥΠ έσπευσε χθες να διαψεύσει επισήμως κάθε τέτοιο ενδεχόμενο – και πολύ καλά έκανε – αλλά η επίκληση της νομιμότητας που επιχειρείται στη σχετική ανακοίνωση, είναι απλώς φύλο συκής: για την παρακολούθηση ξένων υπηκόων σε τόσο σοβαρά ζητήματα, σίγουρα προβλέπονται «ειδικές» διαδικασίες, ή νομικά «παραθυράκια».

Όλα αυτά είναι βέβαια εικασίες που βασίζονται σε αμυδρές ενδείξεις. Αλλά, αν έχουν βάση, δεν συνιστούν έκπληξη. Σε έναν ιδανικό κόσμο, δεν θα έπρεπε να συμβαίνουν παρακολουθήσεις, ούτε εκβιασμοί κρατών, ούτε άλλες αθέμιτες ενέργειες. Επειδή, όμως, συμβαίνουν, καλά κάνει και η ΕΥΠ και ο Έλληνας Πρωθυπουργός – είτε λέγεται Τσίπρας, είτε όπως αλλιώς – να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες του κράτους για την προάσπιση των συμφερόντων της χώρας και του λαού.

Το μόνο μεμπτό στην όλη υπόθεση είναι ότι, ανεξαρτήτως του πώς συνέβη και πώς δημοσιοποιήθηκε η υποκλαπείσα συνομιλία, η κυβέρνηση φαίνεται πάλι να αναλώνεται σε ένα ανούσιο παιχνίδι εντυπώσεων, προσποιούμενη ότι δεν γνώριζε τις (δημοσίως και επανειλημμένως διατυπωμένες) θέσεις του ΔΝΤ και προβαίνοντας σε ανοιχτές επιθέσεις εναντίον του, μερικούς μόνο μήνες αφ’ ότου το διαφήμιζε σαν τον καλύτερο σύμμαχο της χώρας και σαν αντίπαλο δέος στη Γερμανία και την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι δικοί μας δηλαδή «καίνε» το όποιο πλεονέκτημα των παρακολουθήσεων από μόνοι τους, ανυπόμονα και δι’ ασήμαντον αφορμήν. Από τούδε και στο εξής, οι υποψήφιοι «στόχοι» θα είναι πολύ πιο υποψιασμένοι.

Με τόσο ερασιτεχνική στάση, ακόμα και αν χρησιμοποιήσουμε κάθε «κόλπο» που διαθέτουμε, δύσκολα θα επιτευχθεί κάποιο θετικό αποτέλεσμα…