Η αξία των δημοψηφισμάτων

Συμπληρώνονται σήμερα 6 μήνες από την διεξαγωγή του δημοψηφίσματος του 2015, το οποίο εξαγγέλθηκε το βράδυ της Παρασκευής 28 Ιουνίου 2015, προκηρύχθηκε την Κυριακή 28 Ιουνίου και διεξήχθη την Κυριακή 5 Ιουλίου. Του δημοψηφίσματος, δηλαδή, που ουσιαστικά οργανώθηκε μέσα σε μία εβδομάδα (!), επί μίας πρότασης που είχε δημοσίως αποσυρθεί από τους Ευρωπαίους εμπνευστές της πριν την εξαγγελία του, με ψηφοδέλτια εν μέρει γραμμένα στα αγγλικά (!) και με ανάποδη σειρά των απαντήσεων: ΟΧΙ – ΝΑΙ, αντί του αλφαβητικώς ορθού (και συνηθιζόμενου) ΝΑΙ – ΟΧΙ.

Ο επίλογος της γελοιοποίησης αυτού του κορυφαίου δημοκρατικού θεσμού γράφτηκε μετά το αποτέλεσμα (61,31% υπέρ του ΟΧΙ έναντι 38,69% υπέρ του ΝΑΙ), όταν το θριαμβεύσαν ΟΧΙ (κατά φαντασίαν εναντίον του Μνημονίου 2) έγινε ουσιαστικά ΝΑΙ (στην πράξη υπέρ του Μνημονίου 3) από την κυβέρνηση. Ένα από τα πολύ χρήσιμα διδάγματα, πάντως, του όλου εγχειρήματος, ήταν η δεκτικότητα με την οποία αντιμετωπίστηκε ο καταφανής βιασμός κάθε έννοιας συνταγματικής τάξης, από όσους (όχι μόνο πολιτικούς, αλλά και πολίτες) μέχρι τότε έχυναν κροκοδείλια δάκρυα υπέρ του Συντάγματος και της… δημοκρατίας που… παραβιάζονταν λόγω Μνημονίων, στην προ ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ εποχή.

Εν πάσει περιπτώσει, το δημοψήφισμα είναι ακρογωνιαίος λίθος δημοκρατικής διακυβέρνησης και η στυγνή εκμετάλλευσή του από μια κυβέρνηση δεν μειώνει ούτε την αξία, ούτε την χρησιμότητά του. Αντιθέτως, η ελληνική κοινωνία έχει καταπέσει σε τέτοιο επίπεδο πολιτικής ορθότητας και αριστερής «ανωτερότητας», που η προσφυγή σε ένα ή περισσότερα δημοψηφίσματα, μπορεί να δώσει λύσεις σε διάφορα χρονίζοντα αδιέξοδα, μη οικονομικής φύσεως.

Για παράδειγμα, η de facto κατάργηση του de jure (αλλά μόνο στα χαρτιά) κατηργημένου πανεπιστημιακού ασύλου, τα αναγκαία μέτρα για το μεταναστευτικό, οι δράσεις που πρέπει να αναληφθούν επειγόντως για το δημογραφικό, την εσωτερική ασφάλεια και την εθνική άμυνα, η θέση της χώρας στο Ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμα η απασχόληση στο Δημόσιο ή κάποιες παράμετροι του ασφαλιστικού, είναι θέματα στα οποία η πολιτική ηγεσία συχνά βρίσκεται σε αναντιστοιχία επιδιώξεων ή έργων με την κοινωνία, υποχωρώντας σε μικρές μειοψηφίες που έχουν τη δύναμη να «φωνάζουν» περισσότερο από τον μέσο πολίτη.

Σε όλα αυτά τα κρίσιμα θέματα, που λόγω ιδεοληψιών και πολιτικής ορθότητας έχουν καταντήσει πραγματικοί γόρδιοι δεσμοί για την πατρίδα μας και τον λαό, πρέπει να δοθούν λύσεις και τα δημοψηφίσματα προσφέρουν τη διέξοδο για την νομιμοποίηση των λύσεων αυτών. Το όποιο οργανωτικό κόστος μπορεί να ελαχιστοποιηθεί, αφού πολλαπλά δημοψηφίσματα είναι δυνατόν να διεξαχθούν την ίδια μέρα, χρησιμοποιώντας διαφορετικά ψηφοδέλτια και κάλπες.

Εάν, μάλιστα, το εγχείρημα επιτύχει και καταξιωθεί στην κοινη γνώμη, θα αξίζει να εξεταστεί και η (λελογισμένη) επέκτασή του. Ίσως με βελτιωμένους όρους εγκυρότητας (π.χ. ως προς την ελάχιστη συμμετοχή και το ποσοστό που καθιστά το αποτέλεσμα δεσμευτικό για την κυβέρνηση), ενδεχομένως με δικλείδες «ωριμότητας» (π.χ. την απαγόρευση συμμετοχής των πολιτικών κομμάτων στη διαμάχη, ώστε να μην μετατρέπεται η ψήφος σε διαμαρτυρία ή επιδοκιμασία μιας πολιτικής), μπορεί με χρονικούς περιορισμούς (π.χ. το πολύ ένα δημοψήφισμα τον χρόνο), ακόμα και με υποχρεωτική για την ηγεσία διεξαγωγή (π.χ. κατόπιν συγκέντρωσης τουλάχιστον 1.000.000 υπογραφών, για συγκεκριμένα φυσικά ζητήματα) – αλλά οπωσδήποτε δημοκρατικά και με την ευθύνη να περνάει στους πολίτες.

Σίγουρα, πάντως, θα ωφελούσε το δημοκρατικό μας πολίτευμα αν η επόμενη συνταγματική αναθεώρηση περιελάμβανε κάποιες προστατευτικές διατάξεις που να ρυθμίζουν τη διενέργεια δημοψηφισμάτων, ώστε να μην μπορεί κανείς τυχοδιώκτης στο μέλλον να μετατρέπει τον θεσμό σε πατσαβούρα γυαλίσματος των ατομικών του πολιτικών σκοπών…


Warning: A non-numeric value encountered in /home/kentrodexia/public_html/wp-content/themes/Newspaper/includes/wp_booster/td_block.php on line 1009